پیامبر اعظم " صلّی الله علیه و آله و سلّم " : ( افضل الصّدقه ) جهدٌ من مقلٍّ الی فقیرٍ فی سرٍّ .

پیامبر اعظم " صلّی الله علیه و آله و سلّم " : برترین صدقه ، ایثار شخص تنگدست به فقیری در نهان است .

 000  یَا هِشَامُ مَنْ أَرَادَ الْغِنَى بِلَا مَالٍ وَ رَاحَةَ الْقَلْبِ مِنَ الْحَسَدِ وَ السَّلَامَةَ فِی الدِّینِ فَلْیَتَضَرَّعْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی مَسْأَلَتِهِ بِأَنْ یُکَمِّلَ عَقْلَهُ فَمَنْ عَقَلَ قَنِعَ بِمَا یَکْفِیهِ وَ مَنْ قَنِعَ بِمَا یَکْفِیهِ اسْتَغْنَى وَ مَنْ لَمْ یَقْنَعْ بِمَا یَکْفِیهِ لَمْ یُدْرِکِ الْغِنَى أَبَدا 000

     ای هشام هرکه بدون مال اندوزی ، غنی شدن را طالب است و می خواهد قلبش از حسد آسوده (خالی) باشد و سلامتی دینش را می خواهد باید با تضرّع از خدا بخواهد که عقلش را کامل کند . زیرا عاقل به اندازه احتیاج قناعت می کند و آنکه به اندازه احتیاج قناعت کند بی نیاز می شود و کسیکه چنین نباشد هرگز بی نیازی را نمی چشد .

الکافی ج : 1 ص : 18 ح : 12 کِتَابُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْلِ

     در اقتصاد اسلامی حقایق و معارفی مطرح می شود که خارج از دنیای اسلام و تعالیم معصومین این معارف درک و تحلیل درست نمی شود لذا زمانیکه یک مسلمان از اقتصاد صحبت می کند باید بداند در میدانی گام برمی دارد که همچون حدیث مذکور مفاهیم عقل ، قناعت ، غنی ، کفایت و سلامت وجود دارد و با درک درست از این اصطلاحات می توان به اقتصاد مورد نظر اسلام که همانا تنها اقتصاد قابل تحقق است رسید .

وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ  (ضحی /10)

و سؤال کننده را از خود مران‏ .

در آیه مبارکه نفرموده است سائل فقیر ، سائل صادق ، سائل محتاج و نیازمند ، سائل درستکار و راستگو ، بلکه خداوند می فرماید مطلقا هیچ نوع سائلی را از خود مرنجان و دور نکن زیرا ابزار محک زدن صدق و کذب ، نیاز و عدم نیاز فقراء برای ما فراهم نیست و احتمال اشتباه ما در شناخت مخاطب بسیار زیاد است و آنچه که در طرف مقابل مغفول واقع می شود نیاز ضروری و فقر و گرسنگی و محرومیت یک فرد یا یک خانواده است . که چنین مسأله ای اصلاً با هیچ چیز دیگر قابل قیاس نیست . فقط می توانیم به آنکه مشکوک هستیم کمتر کمک نماییم . و در مورد آنکه نیازمند واقعی است مطابق احادیث بهترین کمک آن است که نیاز او را بطور کامل رفع نماید . و تنها اگر در مورد کسی یقین پیدا کردیم که دروغ می گوید و در غیر محل نیازش مصرف می نماید می توانیم جواب رد دهیم .

مردی نزد رسول خدا آمد و پرسید :" آیا در مال حقّی [ برای خدا ] غیر از زکات وجود دارد ؟ "

پیامبر فرمودند :" بله ، بر مسلمان لازم است اطعام کند گرسنه را زمانیکه از او درخواست می کند. و بپوشاند عریان را زمانیکه از او درخواست کند ."

مرد به پیامبر گفت :" اگر بترسد از اینکه دروغ بگوید چطور ؟ "

پیامبر فرمودند :" آیا نمی ترسد از اینکه راست بگوید ؟ "

عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِیِّ ص قَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَ فِی الْمَالِ حَقٌّ سِوَى الزَّکَاةِ قَالَ نَعَمْ عَلَى الْمُسْلِمِ أَنْ یُطْعِمَ الْجَائِعَ إِذَا سَأَلَهُ وَ یَکْسُوَ الْعَارِیَ إِذَا سَأَلَهُ قَالَ إِنَّهُ یَخَافُ أَنْ یَکُونَ کَاذِباً قَالَ أَ فَلَا یَخَافُ صِدْقَهُ

     بحارالأنوار ج : 72 ص : 461

امام علی علیه السّلام : " این که نگاه دارنده مال در حفظ آن خسّت ورزد ، هر آینه زیباتر از گشاده دستی کسی است که مال را تباه می کند ".

       توسعه اقتصادی بر پایه قرآن وحدیث ح 1057 ، غرر الحکم 3407 .

امام کاظم علیه السّلام : " پول فروش زمین و کشتزار نابود می شود ، مگر آن که برای خرید زمین یا کشتزاری مانند آن صرف شود ".

       توسعه اقتصادی بر پایه قرآن وحدیث ح 1054 ، الکافی 5/92/6 .

امام صادق علیه السّلام : " –به خدمتکارش مصادف - :زمینی پر درخت یا کشتزاری تهیه کن ؛ زیرا هرگاه اتفاق [ناگوار] یا مصیبتی برای انسان پیش آید و او به یاد آورد که پشتوانه ای مالی دارد که خانواده اش را اداره کند سخاوتمند تر خواهد بود ".

       توسعه اقتصادی بر پایه قرآن وحدیث ح 1050 ، الکافی 5/92/5 .

امام باقر علیه السّلام : " هرگاه مردم زکات ندهند ، زمین همه برکت های خود از جمله محصولات کشاورزی و میوه ها و معادن را از ایشان دریغ می کند ".

       توسعه اقتصادی بر پایه قرآن وحدیث ح 1031 ، الکافی 2/374/2 .

امام صادق علیه السّلام : " در این امت ، خداوند بر هیچ واجبی بیش از زکات تاکید نفرموده است و عموم آنها نیز با عمل نکردن به آن هلاک می گردند ".

       توسعه اقتصادی بر پایه قرآن وحدیث ح 1033 ، الکافی 3/497/3 .